Opleiding

Opleidingenreeks: Materiaalkeuze voor bouwen met een positieve impact

Do 28 September 2023
diverse locaties

Opleidingenreeks: Materiaalkeuze voor bouwen met een positieve impact

 

Wil je in jouw projecten aan de slag met alternatieve duurzame bouwmaterialen? En wil je weten wat de praktische voor- en nadelen zijn van je materiaalkeuze? Dan is deze opleidingsreeks je op het lijf geschreven.

 

In de transitie naar een bouwsector met een positieve impact op de planeet en de samenleving is het materiaalgebruik een belangrijk aandachtspunt. Er is een pak potentieel aanwezig voor een ambitieuzere en duurzamere aanpak. Samen met demonteerbare alternatieven bieden hergebruikte, biobased en natuurlijke bouwmaterialen een oplossing voor de problemen waar conventionele bouwmaterialen mee kampen. Door te kiezen voor hernieuwbare of lokale materialen die telkens hergebruikt kunnen worden, draag je bij aan een gezondere leefomgeving.

 

Deze zesdelige opleidingenreeks schept duidelijkheid in de veelheid aan definities en begrippen die vandaag de ronde doen op de bouwmaterialenmarkt. Daarnaast gidsen we je doorheen de do’s en don’ts van duurzame bouwmaterialen en -wijzen. Je ontdekt welke alternatieven er op de markt zijn en hoe je die concreet toepast binnen jouw projecten. Uiteraard kom je ook te weten op welke aandachtspunten en technische valkuilen je moet letten.

terug naar overzicht

Programma

09u30 / 16u45 *

28/09/2023 | Module 1: Definities en soorten impact van bouwmaterialen

De eerste module biedt je een algemene introductie op de reeks en de thema’s die we behandelen. Je krijgt een overzicht van de impact die bouwmaterialen hebben op de gezondheid, de lokale economie, het milieu en de natuur. Ook kom je meer te weten over de verschilpunten tussen de materiaalsoorten (circulair, biobased, natuurlijk, hernieuwbaar, composteerbaar, demonteerbaar en recycleerbaar).

In de namiddag komt Kjell Keymolen van Karibu Architecture aan het woord om mee te geven hoe zij die verschillende materialen implementeren in hun praktijk en welke concrete impact ze hebben. Daarnaast gaat Joris Matthé, projectcoördinator van Biobased Boeren, dieper in op de samenwerkingsmogelijkheden tussen de bouwsector en andere economische sectoren zoals de landbouw. Tot slot krijg je de mogelijkheid om de revolutionaire demowoning The Exploded View te bezoeken op het terrein van Kamp C.

Het programma

9u-30-10u15: Introductie
10u15-11u00: Algemene introductie van de opleiding
> De link tussen materialen op de impact van de bouwsector in het geheel
> De opbouw van de opleiding
11u00-11u15: Koffiepauze
11u15-12u30: Overzicht van de definities:
> Hergebruik, circulair, recyclage, demonteerbaar, biobased, natuurlijk, composteerbaar
> Gezondheid, lokale economie, milieu, natuur, sociaal verantwoord
> Toekomstige evoluties
12u30-13u30: Lunchpauze
13u30-14u30: Een architect aan het woord: praktijkcases van de verschillende materialen en hun impact
14u30-15u30: Bouwsector en landbouwsector slaan de handen in elkaar voor materialen met een positieve impact
15u30-15u45: Koffiepauze
15u45-16u45: Bezoek aan The Exploded View

Sprekers

Yara Helsen (VIBE)
Jolien Paeleman (Pixii)
Kjell Keymolen (Karibu)
Joris Matthé (Rurant vzw)
Tuur Vandeweyer (landbouwadviseur)

Datum en locatie

Donderdag 28 september 2023, van 9u30 tot 16u45
Kamp C, Britselaan 20, 2260 Westerlo

09u30 / 16u45 *

05/10/2023 | Module 2: Hergebruik van bouwmaterialen

Deze module focust op het hergebruik van bouwmaterialen. Hergebruik is namelijk een belangrijke factor om de invoer van nieuwe materialen te beperken en zo de vervuilende impact van de bouwsector te verlagen. Zo geef je kwaliteitsvolle materialen een tweede leven en krijgt je project meer identiteit. Binnen het circulaire gedachtegoed is de recuperatie van materialen een belangrijke pijler.

In de voormiddag focussen we op de basiseigenschappen van hergebruik, de verschilpunten met recyclage en de positieve impact die hergebruik heeft op de gezondheid, de lokale economie, sociale tewerkstelling en de natuur. Ook komt Lisa Damen van VITO iets meer vertellen over hoe je met hergebruikte materialen een lagere milieu-impact kan hebben. In de namiddag kom je tijdens de lezing van architecte Nathalie De Leeuw te weten hoe je concreet aan de slag gaat met hergebruikte materialen, met welke technische aspecten en reguleringen je rekening houdt en wat de aandachtspunten zijn in gebouwen. Tot slot krijg je een rondleiding in de Impact Factory als concrete case van een hergebruikt gebouw.

Het programma:

9u30-10u15: Introductie
10u15-11u00: Impact van hergebruik op gezondheid, lokale economie, sociale tewerkstelling en natuur
11u00-11u15: Koffiepauze
11u15-12u30: Milieu-impact verlagen door hergebruik van materialen
12u30-13u30: Lunchpauze
13u30-15u00: Aan de slag met hergebruikte materialen: technische aspecten en aandachtspunten in gebouwen
15u00-15u30: Conclusie met terugkoppeling naar de bouwsector
15u30-15u45: Koffiepauze
15u45-16u45: Bezoek aan de Impact Factory in Mechelen

Sprekers

Yara Helsen (VIBE)
Jolien Paeleman (Pixii)
Lisa Damen (VITO)
Nathalie De Leeuw (architect)

Datum en locatie

Donderdag 5 oktober 2023, 9u30-16u45
Impact Factory, Kardinaal Mercierplein 1, 2800 Mechelen

09u30 / 16u45 *

9/10/2023 | Module 3: Hout als biobased materiaal

In de transitie naar een bouwsector met een positieve impact op de planeet en de samenleving is het materiaalgebruik een belangrijk aandachtspunt. Er is een pak potentieel aanwezig voor een ambitieuzere en duurzamere aanpak. Samen met demonteerbare alternatieven bieden hergebruikte, biobased en natuurlijke bouwmaterialen een oplossing voor de problemen waar conventionele bouwmaterialen mee kampen.

De derde module van het opleidingstraject “Materiaalkeuze voor bouwen met een positieve impact” (link naar trajectpagina) focust op hout als biobased materiaal. Het potentieel van biobased materialen is uit milieutechnisch en economisch perspectief groot. Deze materialen zijn afkomstig uit biomassa, uit de de levende natuur zoals planten, bomen en reststromen uit de landbouw of veeteelt. Ze kunnen fysisch, chemisch of biologisch behandeld zijn om te gebruiken als bouwmateriaal. Hout is één van de meest voorkomende biobased materialen dat gebruikt wordt in de bouwsector. Daarom gaan we deze dag dieper in op de impact en toepassingen van hout.

In het ochtendgedeelte van deze module focussen we op de eigenschappen van biobased materialen, de toepassingen en de innovaties op de markt. Nadien gaan we dieper in op hout als bouwmateriaal en de milieu-impact van hout. In het namiddaggedeelte kom je te weten hoe je concreet aan de slag gaat met hout en wat o.a. de belangrijkste technische aspecten en reguleringen zijn. Je leert wat de belangrijkste aandachtspunten zijn in gebouwen en wat de impact van hout is op de bouwsector. Tot slot krijg je in Mundo-A in Antwerpen waar hout en andere biobased materialen werden toegepast.

Het programma:

9u30-10u15: introductie
10u15-11u15: Definitie en overzicht van biobased materialen
11u15-11u30: Koffiepauze
11u30-12u30: Milieu-impact van hout aan de hand van LCA-analyses
12u30-13u30: Lunch
13u30-15u00: Aan de slag met hout: technische aspecten en aandachtspunten in gebouwen
15u00-15u30: Conclusie met terugkoppeling naar de bouwsector
15u30-15u45: Koffiepauze
15u45-16u45: Bezoek aan Mundo-A in Antwerpen

Sprekers

Yara Helsen (VIBE)
Jolien Paeleman (Pixii)
Liselotte De Ligne (UGent)
Marijke Steeman (UGent)
Stijn Van den Broecke (EA+ studie- en architectenbureau)

Datum en locatie

Maandag 9 oktober 2023, 9u30-16u45
Mundo-A, Turnhoutsebaan 139 A, 2140 Antwerpen

09u30 / 16u45 *

19/10/2023 | Module 4: Bouwen met natuurlijke materialen

De vierde module focust op bouwen met natuurlijke materialen. Natuurlijke materialen worden gewonnen uit plantaardige of minerale oorsprong en worden weinig bewerkt tot bouwmateriaal. Ze zijn hernieuwbaar en groeien bij tijdens de levensduur van gebouwen. Deze duurzame materialen hebben goede akoestische en thermische eigenschappen, ze stimuleren de lokale economie en ze hebben door hun tijdloze, unieke karakter een esthetische meerwaarde. Natuurlijke materialen bevatten minder schadelijke toxische stoffen en hebben ze een lagere CO2-uitstoot dan conventionele bouwmaterialen. Enkele voorbeelden van deze materialen zijn stro, leem, hennep of gras.

In het ochtendgedeelte van deze module focussen we op de basiseigenschappen van natuurlijke materialen en de toepassingen waartoe deze materialen zich lenen. Ook de positieve impact komt aan bod. Je leert hoe je natuurlijke materialen veilig terugbrengt in de natuur en waarmee je rekening dient te houden.

In het namiddaggedeelte ontdek je hoe je concreet aan de slag gaat met natuurlijke materialen en met welke technische aspecten en reguleringen je rekening moet houden. In dit luik komen ook de belangrijkste aandachtspunten in gebouwen aan bod. Tot slot krijg je een rondleiding in de Broeikas in Boutersem.

Het programma

9u30-10u15: Introductie
10u15-11u15: Definitie en overzicht van natuurlijke materialen
11u15-11u30: Koffiepauze
11u30-12u30: De natuurlijke kringloop van materialen: waarmee rekening houden? Hoe materialen terugbrengen in de natuur?
12u30-13u30: Lunchpauze
13u30-15u00: Aan de slag met natuurlijke materialen: technische aspecten en aandachtspunten in gebouwen
15u00-15u30: Conclusie met terugkoppeling naar de bouwsector
15u30-15u45: Koffiepauze
15u45-16u45: Rondleiding in De Broeikas

Sprekers

Yara Helsen (VIBE)
Jolien Paeleman (Pixii)
Hilde Vanwildemeersch (Woonder)
Bruno Deraedt (BAST architects & engineers)

Datum en locatie

Donderdag 19 oktober 2023, 9u30-16u45
De Broeikas, Klein-Heidestraat 28E, 3370 Boutersem

09u30 / 16u45 *

26/10/2023 | Module 5 : Demonteerbare bouwmaterialen

De vijfde module focust op demonteerbare bouwmaterialen. Demonteerbare bouwmaterialen kan je hergebruiken in andere bouwprojecten. Door deze bouwelementen en -materialen opnieuw in te zetten, verleng je de levensduur van het materiaal en verminder je de hoeveelheid afval op bouwwerven. Daarnaast bieden demonteerbare bouwmaterialen flexibiliteit in het ontwerp en de indeling van het gebouw. Door hun makkelijke demontage kunnen gebouwen aangepast worden aan veranderende noden en eisen. Stuk voor stuk belangrijke eigenschappen binnen de transitie naar een circulaire bouweconomie.

In het ochtendgedeelte van deze module focussen we op de belangrijkste eigenschappen van demonteerbaar bouwen. Je komt te weten wat het concreet inhoudt en wat de belangrijkste do’s en don’ts zijn. Ook de positieve impact van demonteerbare bouwmaterialen op het vlak van gezondheid, lokale economie, sociale tewerkstelling, natuur en milieu komt aan bod.

In het namiddaggedeelte ga je dieper in op prefab bouwelementen in een demonteerbare opbouw bij nieuwbouw- en renovatieprojecten. Ook de toepassing van hergebruikte, lokale en natuurlijke materialen in prefab bouwelementen behandelen we in dit luik. Tot slot krijg je meer uitleg over de tool ‘Circulair Gebouwd’ (of ‘Circular Built’) en krijg je een rondleiding in het CBCI Living Lab van de KU Leuven.

Het programma

9u30-10u15: Introductie
10u15-11u00: Definitie en toepassingen van demonteerbaar bouwen
11u00-11u15: Koffiepauze
11u15-12u30: Impact van demonteerbare materialen op gezondheid, lokale economie, sociale tewerkstelling, milieu en natuur
12u30-13u30: Lunchpauze
13u30-14u30: Laagdrempelig demonteerbaar bouwen bij nieuwbouw- en renovatieprojecten: technische aspecten en aandachtspunten
14u30-15u30: Conclusie
> Hergebruikte/lokale/natuurlijke materialen toegepast in prefab bouwelementen
> De impact van demonteerbaar bouwen op de bouwsector
15u30-15u45: Koffiepauze
15u45-16u45: Informatie over tool ‘Circulair Gebouwd’ en bezoek aan CBCI Living Lab KU Leuven (Engels)

Sprekers

Yara Helsen (VIBE)
Jolien Paeleman (Pixii)
Chiara Piccardo (KU Leuven)
Nikolaas Martens (Martens Van Caimere Architecten)
Nikolaj De Meulder (rofu)

Datum en locatie

Donderdag 26 oktober 2023, 9u30-16u45
KU Leuven - Campus Rabot, Gebroeders de Smetstraat 1, 9000 Gent

09u30 / 16u30 *

09/11/2023 | Module 6: Tools, evaluatie en voorbeeldprojecten

De laatste module focust op de evaluatiecriteria en de labels van bouwmaterialen en de tools om de milieu-impact te berekenen. In de veelheid aan definities, labels, tools en certificaten is het belangrijk om doordachte keuzes te maken. De laatste module van het opleidingstraject gaat dieper in op deze thematiek en knelpunten. Drie getuigenissen uit het werkveld geven je de aandachtspunten mee bij het maken van keuzes.

In het ochtendgedeelte van deze module focussen we op de evaluatie en de labels van bouwmaterialen. Je krijgt ook een stoomcursus in de tools die je kan gebruiken om de (milieu-)impact van materialen te berekenen. Ook krijg je een rondleiding bij Eurabo en geven ze tips mee over het kiezen van materialen.

In het namiddaggedeelte krijg je twee getuigenissen uit het werkveld: bij BE Factory en bij de Noordboom. Zo kom je te weten welke keuzes andere bouwprofessionals maakten en hoe ze deze maakten.

Het programma

9u30-10u15: Introductie
10u15-11u15: Evaluatie, labels en tools
11u15-11u30: Koffiepauze
11u30-12u30: Plaatsbezoek Eurabo: materialen kiezen
12u30-14u00: Lunchpauze
14u00-15u00: Plaatsbezoek Be Factory: info over gebruikte materialen en de gemaakte keuzes
15u00-15u30: Koffiepauze en verplaatsing
15u30-16u30: Plaatsbezoek De Noordboom: info over gebruikte materialen en de gemaakte keuzes

Sprekers

Yara Helsen (VIBE)
Jolien Paeleman (Pixii)
Isabelle Dossche (Be Factory)
Peter Suys (Eurabo)
Stefan Boonaert (De Noordboom)

Datum en locatie

Donderdag 9 november 2023, 9u30-16u45
Eurabo: Pont West 112, Ronse

Praktisch

Data & locatie

Do 28 September 2023: diverse locaties
,

Genodigden

Voor wie? Architecten, ontwerpers, aannemers, ingenieurs, studiebureaus en geïnteresseerde particulieren.

Deelnameprijs

Tarieven AiNB-leden: Volledig traject: €1800,- (excl. BTW) - Aparte module: €335,- (excl. BTW)

Meer info

Geniet 20 tot 30% korting op de deelnameprijs via de kmo-portefeuille.

DISCLAIMER
De persoonsgegevens die naar aanleiding van het invullen van dit inschrijvingsformulier worden meegedeeld, worden verwerkt in overeenstemming met de bepalingen van de wet van 8/12/1992 tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer. AiNB kan de gegevens van de inschrijver gebruiken in het kader van het event, met het oog op het evalueren en ontwikkelen van de dienstverlening en voor belangenbehartiging. De inschrijver erkent en aanvaardt dat AiNB tevens, teneinde financieel in staat te zijn om het event aan de gestelde voorwaarden aan te bieden, de inschrijvingsgegevens meedeelt aan de hierboven vermelde partners van het event ter promotie van hun producten of diensten naar de inschrijver en dit gedurende een periode van 6 maanden vanaf het event, tenzij de inschrijver zich hiertoe eerder tegen de partner verzet. Elke inschrijver heeft te allen tijd het recht de over hem gehouden persoonsgegevens in te zien en te verbeteren op de maatschappelijke zetel van AiNB, aan de Willebroekkaai 37 te 1000 Brussel.